قبل از هرچیز لازم می دانم از لطف ومحبت همه دوستان عزیزی که در مدت تاخیر این مثنوی مرا مورد لطف خودشان قرار دارند سپاسگزاری کنم.شوق نوشتن توسط این دوستان خوب به من منتقل می شود.دوستانی که برخی از ایشان نادیده اند ودنیای مجازی سبب آشنایی من با ایشان شده است.

عنوان این پست را از یکی ازآثار دکتر باستانی پاریزی به همین نام وایده آنرا از  مامان صبا یار دبرین وهمیشگی باستاره ها که چندی پیش اقدام به خودمشت ومالی کرده بود وخود را متواضعانه مورد نقدقرارداده بود وام گرفته ام .استاد باستانی پاریزی برای اصطلاح "انتقاد از خود واژه خودمانی "خود مشت و مالی" را برگزیده که بنظر من، هم واضح است هم موجز و هم معادل فارسی عامیانه قابل فهم برای عموم! این معادل را از آنجهت برگزیدم زیرا فکر می کنم برای مطالبی که میخواهم عنوان کنم بسیار مناسب باشد.

اینکه ماانسانها به درجه ای از شعوروآگاهی برسیم که خود را بدون تعصب نقدکنیم واز تفکرات جزم اندیشانه ای که نشان از غرور وخودپسندی مادارد دوری کنیم کاری است بس شگرف!انسانی که می گوید هرآنچه من می گویم درست است وبقیه اشتباه می کنند از پدیده ای رنج می برد که به خودخواهی وجزم اندیشی موسوم است.یکی از دوستان باهزار ترس ولرز به استاد شجریان گفته بود که این مصراع :(زنده رودباغ کاران یاد باد) را در آلبوم بیداد اشتباه تلفظ کرده اید!باید با کسر غین تلفظ شود در حالی که شما با سکون غین خوانده اید.(باغ کاران نام باغی است قدیمی در اصفهان).می گفت با چیزهایی که از شجریان شنیده بودم فکر می کردم برمی آشوبد ولی چنان ازاین نقد من استقبال وتشکر کرد که باورم نمی شد.

خودمشت ومالی می تواند در همه رفتارهای آدمی از ابتدای زندگی صورت گیرد.آئینه ای تمام نما از رفتارها وعملکردهای انسان وقتی پیش روی ما قرار می گیرد اگر قابل نقد نباشد هیچ ارزشی ندارد وبه قول معروف املای نانوشته غلط ندارد.چندی است به خودمشت ومالی پرداخته ام.یادی از دوستان قدیم که مدتهاست آنها را ندیده ام.نگرشی به روزهای پرفرازونشیب زندگیم.دوران تحصیل.کارورزی .سربازی .کار.آدمهایی که درزمندگیم پا نهادندو...

به قول مولانا:

درغم ماروزها بیگاه شد

روزهاباسوزهاهمراه شد

روزها گررفت گوروباک نیست

تو بمان ای آنکه جزتوپاک نیست...

شگفتا ازاین جمله ارزشمندکه:هرانسان معلمی است برای تو!

چه درسها که از انسانها می توان گرفت.درسهایی که در هیچ کتابی نوشته نشده است.حتی وقتی خاطرات زریندخت رادر کلاغ می خوانم ومی بینم که با چه ذوق وشوق وحرارتی از انسانهایی می نویسد که در زندگیش بوده اند از همان انسانها هم درس می گیرم.انسانهای که بسیاری از ایشان اکنون خاموش شده اند.

ازشما چه پنهان دوستی به من لقب مارکوپولو داده است.تاآنجا که به یاددارم همه زندگیم رادرسفربوده ام.شاید بتوان گفت :سفر دل .آدمهای گوناگون .رفتارهای متفاوت.اندیشه های مختلف.به قول سهراب :هنوزدرسفرم!...

اما این سخن افلا طون را به یاد می آورم که:بزرگترین وجه تشابه بین انسانها این است که همه آنها باهم متفاوتند.

این تفاوت را ماآدمها تاچه حددرک می کنیم وتاچه حد میتوانیم بپذیریم که همگان نباید مانند ماباشند و مثل مافکرکنند مهم است.در وبلاگستان گاه باخواندن یک کامنت دربخش نظرات وبلاگ ذوق زده می شویم وگاه از دریافت یک پیام تبریک از سوی یک دوست از فرط شوق اشک از دیدگانمان جاری می شود .اما برخی از ما گاه از خواندن یک نقد برمی آشوبیم.این تاثیررفتارماانسا نهاست.رفتاری که حتی در دنیای مجازی هم به عرصه ظهورمی رسد.اما یکی از مظاهرمدرنیته که اکنون روز به روز درخشانتر می شود قدرت نقد ونقدپذیری است.درکتاب ما ومدرنیت از داریوش آشوری دراین باب بسیار نوشته شده است.

دروبلاگهای دیگر دیدم که دوستان برای اعترافات یلدایی وهمچنین بیان آرزوهایشان یکدیگر را دعوت کرده اند وبسیار کار پسندیده ای بود.بویژه اعترافات یلدایی که تا مدتی پس ازشب یلدانیز ادامه داشت.خواندن اعترافات وآرزوهای اشخاص برایم بسیارجالب بود.بویژه  لاله وحشی که آرزوهایش را با نثری دلپذیروپراحساس نوشته است.

پس از خواندن پست مامان صبا ناگهان به فکرم رسید که بحث نقدپذیری وخودمشت ومالی رانیز به این عرصه بکشانم.نمی دانم نظرسایرین چیست؟بیائید خود را در بوته نقد قراردهیم ویکدیگر را به این کار دعوت کنیم ودرواقع یکدیگررانیازاریم بی آنکه بخواهیم!(باعرض معذرت ازروح مارگوت بیکل که شعرش دستکاری شد). بیان نقد عاری از تعصب می تواند به رشد وشکوفایی شخصیت افراد کمک کند.تاچه حد می توانیم ازپس دشواری وظیفه انسان بودن برآئیم؟!برایم بنویسید که بادعوت به خودمشت ومالی موافقید ؟البته بااین تفاوت که برخلاف دعوت شب یلدا وآرزوها این دعوت همگانی است وبرای فردیاافرادخاصی فرستاده نمی شود.

ییوست1:ازنمایشگاه دوسالانه چاپ دستی ایران در موزه هنرهای معاصرتهران بازدید کردم.به جرات می توانم بگویم که زیباترین نمایشگاه برگزارشده دردوران مدیریت جدید موزه بود.گزارش این نمایشگاه رادر اینجا بخوانید.

پیوست2:

میان این همهمه مهتاب وماهیها

نمی دانم شانه های ماه تکان می خورد

یا چشمان تبتی توست

که می لرزد درآب

این پرنده ها

هروقت خواب تو رادیده باشند

به اینجا می آیند...

دائو

در سال 1370 استادی فرهیخته ووارسته داشتیم بنام دکتر محمود احمری که به ما جغرافیای ایران درس می داد وامیدوارم هرجاکه هست به سلامت باشد.هرگز خاطرات خوش ساعتهای درس ایشان راازیادنمی برم.از همه چیز می گفت.از جغرافیا گرفته تا موسیقی وادبیات وهنر وتاریخ!به اهمیت علم جغرافیا وتاثیر آن در سایر علوم نیز از همان زمان پی بردم.روزی حین درس اشاره کردبه آلبومی زیبا.کاستی که در آن روز هم نامش برایم ناآشنا بود وهم نام آهنگسازش!نینوا از حسین علیزاده.ایشان می گفت که در هر حالتی چه ناراحتی چه خوشحالی وحالتهای مختلف روحی چنانچه این نوار رابشنوید شما را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.بلافاصله برای خرید نوار به خیابان چهارباغ رفتم.از مغازه ای که در آن زمان همه نوارهای عرضه شده دربازار راداشت واینک تبدیل به بوتیک شده است والبته جای تعجب هم ندارد.نینواراخریدم.بسیار لذت بردم.ازشما چه پنهان شبانه روز آن راگوش می کردم.تااینکه روز بروز بیشتر با کارهای علیزاده آشنا شدم.موسیقی فیلم گبه را بسیار پسندیدم.زیبایی موسیقی علیزاده شیرینی گبه مخملباف را دوچندان کرده بود.کنسرت همایون ونوا وپایکوبی وترکمن را به عنوان کارهای درخشان علیزاده درحافظه ام دارم.علیزاده امروز باعلیزاده آن زمان فرسنگها فاصله دارد.او اکنو ن جهانی شده ونامزد جایزه گرمی هم شده بود.در همنوابابم وفریادنیز کارهایی متفاوت راارائه داد.واما آنچه مرا وادار به نوشتن این سطور کرد این بود که پس از درج پیوست مربوط به طراحی ساز شورانگیز توسط علیزاده دوست عزیزم آرشام قادری در بخش نظرات مطلبی رادرج نمودند درخصوص نامگذاری سازساخته شده توسط استادعلیزاده که بااجازه وی عینا نظرایشان را دراینجا درج می نمایم.باذکر این نکته که این مطلب صرفانظر شخصی ایشان بوده وهر کسی به عنوان یک منتقد می تواند دراین خصوص نظر خودرااعلام نماید.البته من با نظر آرشام عزیز کاملا موافق هستم ضمن اینکه معتقدم باتوجه به معضلات بزرگ موجوددر موسیقی ایرانی چنین مسائلی واقعا بایستی مورد نقد وتحلیل کارشناسان موسیقی قرارگیرد.از طرفی با توجه به آسیبهای جدی واردآمده به موسیقی ایرانی بعید می دانم طراحی چنین سازی به تنهایی تاثیربسزایی درروند پیشرفت موسیقی ایرانی داشته باشد.موسیقی مابیش از هر چیز دیگر به فرهنگ سازی صحیح نیاز دارد.درخصوص مطالب درج شده درمورد سرپاس مختار نیز آرشام عزیز تذکر بجایی به من داد وآن اینکه مقایسه مختار وپاگانینی مقایسه درستی نیست.چون پاگانینی آدمکش وشکنجه گر نبوده است وصرف داشتن خصوصیاتی نظیر پول دوستی وشهوترانی دلیل برآن نیست که بتوان وی را با مختار مقایسه کرد.از ایشان بسیار ممنونم.اما توضیحات استادقادری:

دوست خوبم سلام

در مورد نام شورانگیز نکته ای را باید همه بدانند و اینکه سالها پیش نابغه سازسازی ایران استاد ابراهیم قنبری مهر سه تاری ابداع کردند که روی صفحه آن پوست است و یک صفحه چوبی روی پوست قرار دارد که خرک ساز روی آن سوار است و در واقع یک سه تار پوستی است که صدایی شبیه سه تارمعمولی دارد اما نکته ی مهم اینست که استاد نام انرا شورانگیز گذاشته اند و جالب است بدانید طبق گفته ی استاد قنبری اقای علیزاده 10-15 سال پیش این ساز را دیده ویک ساعت با ان نواخته اند .حال چرا ایشان ساز ابداعی خودرا هم شور انگیز نام نهاده اند جای تاسف است
و در جامعه ی منحرف ما بعید نیست نام شورانگیز به عنوان ساز ابداعی اقای علیزاده ثبت گردد و کسی نداند این نام متعلق به ساز دیگریست که سالها قبل استاد قنبری ابداع کرده اند.

به راستی اینقدر در زبان فارسی نام محدود است؟
و ایا این برخورد با استاد قنبری مهر را جز شیطنت چه میتوان نام نهاد؟

پیوست1:به پیشنهادیکی ازدوستان خوبم کتاب بادبادک بازاثرخالد حسینی نویسنده افغانی-امریکایی را می خوانم.فضاسازی بسیار زیبا لحن پراحساس وترجمه خوب این اثر زیبایی آن را صدچندان کرده است.خواندن این اثرزیبا را به همه دوستان عزیزم توصیه می کنم.

پیوست2:آلبوم بداهه خوانی وبداهه نوازی ایرج بسطامی وبهداد بابایی به تازگی به بازار عرضه شده است.این کاررابسیارپسندیدم.هم صدای زنده یاد بسطامی وهم سازبابایی هردومربوط به دوران پختگی این دونفراست.مخصوصا تصنیف یاربیگانه نواز که بسیاردلنشین اجراشده است.شنیدن این کاست زیبا را به کلیه دوستان عزیزم توصیه می کنم.

زنده یادایرج بسطامی

پیوست 3:

ای عکس نمونه جوانی منی

دردهرنشان زندگانی منی

من می روم وتو نوجوان خواهی ماند

یعنی که تو عکس زندگانی منی

جاودان باشید!